Dodo Expeditie Weblog 2008

Vanochtend heb ik samen met René 7 zakken uit de Dodo-polder gehaald, het aantal dat er op een dag ongeveer gezeefd kan worden. De zakken met fossielmateriaal van de opgraving van vorig jaar liggen veilig onder water en koel opgeslagen, nog minstens 20, dus werk genoeg voorlopig.

Ik heb vanochtend geholpen met zeven, en dat is best leuk en rustgevend werk, ook voor een niet-paleontholoog. Ik vond een teennagel van de Dodo, best groot en hakerig maar vooral heel bijzonder om zoiets moois van deze grote uitgestorven vogel in je handen te hebben.

Ik ben dus geen paleontholoog maar geohydroloog wat simpel gezegd betekent dat ik me met (grond)water bezig houd. Zoet water speelt een belangrijke rol voor ecosystemen zeker op vulkanische eilanden waar het water vaak snel de grond in verdwijnt. Een belangrijke vraag die we proberen op te lossen is, hoe het toch komt dat er zo’n grote concentratie aan fossielen botten, insecten, zaden, planten in het moeras Mare aux Songes ligt. We denken sterk in de richting van een extreem droge periode van een paar honderd jaar waarin zoet water nog schaarser was en het moeras dieren uit de omgeving aantrok.

Om meer inzicht te krijgen in het (grond)watersysteem doen we metingen in het moeras en daarbuiten. Tijdens de vorige Dodo-expeditie heb ik sensoren in de grondwaterbuizen achtergelaten die elk uur voor mij het (grond)waterpeil hebben gemeten. Het was afgelopen maandag heel spannend of deze ‘Divers’, want zo heten ze, er nog zouden hangen en of ze de gegevens van de afgelopen 15 maanden hadden opgeslagen. En ja hoor, prachtige data! Het (grond)waterpeil in het moeras blijkt behoorlijk te fluctueren; elke dag als gevolg van eb en vloed (het moeras ligt ongeveer 700 meter van de zee), elke twee weken als gevolg van springtij en doodtij, en het heeft af en toe behoorlijk geregend waardoor het peil tijdelijk 40 centimeter boven de grond stond en het dus weer even een meertje was.

Gegevens die heel waardevol zijn bij de reconstructie van de historische ontwikkeling van het moeras. Voor al deze watervragen maken we ook gebruik van een grondwatermodel dat Joost Brinkkemper, een student van de UVA gaat maken. Voor het grondwatermodel heb je allerlei gegevens nodig zoals de opbouw van de ondergrond, doorlatendheid van de bodem, neerslag en verdampinggegevens, locatie van bronnetjes, onttrekkingsgegevens. Joost en ik doen samen het hydrologische veldwerk op Mauritius om deze gegevens te verzamelen. Marcel Rault, de manager van het irrigatiesysteem op de suikerrietplantage, heeft ons rondgeleid en ons veel informatie gegeven. Het irrigatiewater pompen ze op uit de grond en in deze grondwaterputten heeft hij de afgelopen 10 jaar elke week de grondwaterstand gemeten; zeer bruikbare gegevens. Tijdens ons veldwerk hebben we ook een bron gevonden waar zomaar een riviertje uit de grond ontstaat met behoorlijk veel water, door de kinderen gebruikt als zwembad. We zitten hier namelijk op een relatief jonge lavastroom waar het water snel de grond in verdwijnt, in lavatunnels en scheuren onder de grond verder stroomt en op sommige plekken weer uit de grond komt. Mare aux Songes, het Dodo-moeras, is dus ook zo’n plek.

Het is inmiddels maandag en het zeven is al weer flink op gang. Vanmiddag gaan Hanneke en John naar het Natural History Museum om de collectie Dodo-botten te bekijken.

Perry de Louw geeft uitleg aan de lokale bevolking over de bron.

Joost Brinkkemper aan het werk.